Rehber · eğitim amaçları
Program eğitim amaçları (PEA), mezunların mezuniyetten birkaç yıl sonra meslekte ulaşması beklenen hedeflerdir. Öğrenciyi değil meslekteki mezunu anlatır; paydaşlarla birlikte belirlenir, mezun ve işveren görüşü ile istihdam gibi nesnel göstergelerle ölçülür. Ders notlarından hesaplanmaz. Çoğu programda üç ile beş amaç yeterlidir.
Kavram
| Program eğitim amacı | Program çıktısı | |
|---|---|---|
| Zaman | Mezuniyetten birkaç yıl sonra | Mezuniyet anında |
| Kimi anlatır? | Meslekteki mezunu | Diplomayı alan öğrenciyi |
| Ne anlatır? | Kariyer ve meslek hedefi: hangi rolleri üstlenir, nasıl gelişir | Bilgi, beceri ve yetkinlik |
| Kim belirler? | Program, paydaşlarla birlikte (işveren, mezun, danışma kurulu) | Program, ulusal yeterlilikler çerçevesi ve akreditasyon ölçütleriyle |
| Nasıl ölçülür? | Mezun ve işveren görüşü, istihdam ve lisansüstü gibi nesnel göstergeler | Ders içi doğrudan ölçüm; anketlerle desteklenir |
| Ders notuyla ilişkisi | Yok: öğrenci henüz mezun olmamıştır | Ders notundan değil, çıktıyı ölçen sorulardan |
Yazım
Örnekler
| Zayıf | Neden | Güçlü |
|---|---|---|
| Mezunlarımız iyi mühendis olur. | Ölçülemez; “iyi” belirsiz, zaman ve bağlam yok. | Mezunlarımız mezuniyetten sonraki ilk beş yıl içinde alanlarındaki bir kurumda proje sorumluluğu üstlenir. |
| Öğrenciler etik değerleri öğrenir. | Öğrenciyi anlatıyor; bu bir program çıktısı ya da ders çıktısıdır. | Mezunlarımız mesleki kararlarında etik ilkeleri gözeterek çalışır ve bu konuda çevresine örnek olur. |
| Mezunlarımız sektörde lider olur. | Her mezun için gerçekçi değil; neyin gözleneceği belli değil. | Mezunlarımız ekip çalışmasında koordinasyon ve iletişim sorumluluğu alır. |
| Programımız yenilikçi ve kaliteli eğitim verir. | Programı anlatıyor; mezun hakkında bir şey söylemiyor. | Mezunlarımız lisansüstü eğitim, sertifika ya da kurum içi programlarla mesleki gelişimini sürdürür. |
Ölçme
Nesnel göstergeler: istihdam, lisansüstü eğitim, sertifika, terfi gibi kayıtlardan sayılabilen bilgiler. İşveren görüşü: mezunun amirinin gözlemi; dış ve bağımsız olduğu için değerlidir. Mezun görüşü: mezunun kendi değerlendirmesi; olduğundan iyimser olabilir.
Anket yanıtları kimliksiz değerlendirilir. Yanıt oranı ve yanıt verenlerin mezunların tamamını ne kadar temsil ettiği sonucun yanında belirtilir. Ölçülemeyen bir kaynak sıfır sayılmaz; eksik olduğu açıkça beyan edilir. Sonuç, yıllara göre eğilimle birlikte okunur.
Sık sorulan sorular
Program çıktısı mezuniyet anında öğrencinin sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinliği anlatır; program eğitim amacı ise mezunun mezuniyetten birkaç yıl sonra meslekte ulaşması beklenen hedefleri. Program çıktıları eğitim amaçlarına hizmet eder; ikisi bir matrisle ilişkilendirilir.
Çoğu programda üç ile beş amaç yeterlidir. Her amaç ayrı ayrı ölçüleceği için amaç sayısı arttıkça ölçme yükü de artar; birbirine çok yakın amaçlar birleştirilmelidir.
Hayır. Eğitim amacı mezuniyetten sonrasını anlatır; öğrenci henüz mezun olmadığı için ders verisinden türetilemez. Mezun ve işveren anketleri ile istihdam, lisansüstü eğitim ve sertifika gibi nesnel göstergelerle ölçülür.
Amaçlar paydaş görüşleriyle belirlenir ve programın dönemsel değerlendirmesinde gözden geçirilir. Mezun ve işveren anketlerinden gelen bulgular, amaçların hâlâ geçerli olup olmadığını gösterir.
Tek bir kaynak zayıf kalır. Mezunun kendi görüşü olduğundan iyimser olabilir; işveren görüşü dış gözlemdir; nesnel göstergeler ise sayılabilir kanıttır. Üçü birlikte okunduğunda güçlü bir kanıt oluşur. Yanıt oranı düşükse ve yanıt verenler mezunların tamamını temsil etmiyorsa bu durum sonucun yanında belirtilmelidir.
SixBloom amaçları program çıktılarıyla matrisle ilişkilendirir; mezun ve işveren anketlerini kimlik bilgisi saklamadan işler, nesnel göstergeleri ayrı katman olarak ekler. Yanıt oranı ve temsil yanlılığı sonucun yanında ayrı gösterge olarak verilir; amaç başına ulaşma ve yıllara göre eğilim raporlanır.
İlgili: Akreditasyonda program çıktısı kanıtı · Program çıktısına ulaşma nasıl hesaplanır? · Ölçme terimleri
SixBloom DBP Atölyesi amaçları program çıktılarına bağlar, mezun ve işveren anketlerini kimlik saklamadan işler ve amaç başına ulaşmayı yıllara göre raporlar.