Rehber · adım adım
Program çıktısına ulaşma, programın derslerindeki öğrenme çıktılarının kazanım oranlarından, derslerin programa katkısı ve ağırlığı dikkate alınarak hesaplanır. Kazanım oranı, ölçülen öğrencilerin ne kadarının çıktıyı ölçen sorularda başarım eşiğini geçtiğini gösterir. Ders notu bu hesaba girmez. Mezuniyet anındaki değer, ders içi ölçüm ile işveren ve mezun görüşünün birleşimidir.
Altı adım
Her adım bir öncekinin sonucunu kullanır. Eşik, hedef ve ağırlıklar gibi değerler kurum kararıdır ve kurumdan kuruma değişebilir.
Bir öğrencinin bir öğrenme çıktısındaki başarımı, yalnızca o çıktıyı ölçen sorulardaki puanından çıkarılır. Bir soru birden çok çıktıyı ölçüyorsa puanı bu çıktılar arasında paylaştırılır.
Neden önemli? Ders notunun aksine başarım, öğrencinin o yetkinlikte nerede durduğunu gösterir. Sınava girmeyen öğrencinin boş puanı sıfır sayılmaz.
Kazanım oranı, ölçülen öğrencilerin ne kadarının o çıktıda kurumun belirlediği başarım eşiğini geçtiğini gösterir. Sonuç, hedef oranla karşılaştırılır.
Neden önemli? Rapora giren asıl sayı budur. Ortalama başarım tamamlayıcı bilgidir: birkaç yüksek puan, eşiği geçemeyen çoğunluğu gizleyebilir. Öğrenci sayısı asgari grubun altındaysa sonuç gösterilmez.
Çıktıyı ölçen soruların Bloom düzeyi, çıktının hedef düzeyiyle karşılaştırılır. Sorular hedefin belirgin biçimde altındaysa sonuç yayımlanmaz ya da sınırlılık beyanıyla yayımlanır.
Neden önemli? Hedefin altındaki sorularla ölçülen yüksek bir kazanım oranı yanıltıcıdır: öğrenci, çıktının istediği düzeyde sınanmamıştır.
Dersin öğrenme çıktılarının kazanım oranları, her çıktının bir program çıktısına verdiği katkının gücü dikkate alınarak o program çıktısına taşınır.
Neden önemli? Yalnızca geçerlik kapısından geçen çıktılar katılır. Tek bir ders programı temsil etmez; program değeri bütün derslerin birleşimidir.
Programın bir çıktıdaki değeri, onu besleyen bütün derslerden birlikte hesaplanır. Derslerin iş yükü ve seçmeli ya da zorunlu oluşu hesaba katılır.
Neden önemli? Seçmeli dersi programdaki her öğrenci almadığı için katkısı zorunlu derslerden düşük tutulur. Böylece programın bütün öğrencilerini temsil eden bir değer elde edilir.
Mezuniyet anındaki program çıktısı yalnızca ders ölçümüne dayanmaz. Ders içi ölçüm, işveren anketi ve yeni mezun anketi kurumun belirlediği ağırlıklarla birleştirilir.
Neden önemli? Katmanlar birbirinden belirgin biçimde ayrışırsa sonuç ihtiyatla aşağı çekilir, çünkü hangisinin doğru olduğu bilinemez. Ders içi ölçüm yoksa yalnızca anketle program çıktısı beyan edilmez.
Tuzaklar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Ders notlarının ortalamasını almak | Telafi eden not, çıktıdaki eksikliği gizler. | Çıktıyı ölçen soruların puanından kazanım oranı |
| Boş puanı sıfır saymak | Raporlu öğrenci başarısız görünür, oran düşer. | Boş soruyu hesabın dışında bırakmak |
| Anket ölçeğini sıfırdan başlıyormuş gibi yüzdeye çevirmek | Sonuçlar olduğundan yüksek görünür. | En olumsuz yanıtı ölçeğin başlangıcı saymak |
| İki çıktıyı ölçen soruyu iki çıktıya da tam saymak | Soru iki kez sayılır. | Sorunun puanını çıktılar arasında paylaştırmak |
| Ortalama başarımı rapor etmek | Birkaç yüksek puan, eşiği geçemeyen çoğunluğu gizler. | Kazanım oranı (eşiği geçenlerin oranı) |
| Her adımda yuvarlamak | Sapma adım adım birikir. | Yalnızca gösterimde yuvarlamak |
| Soruların düzeyine bakmamak | Hedefin altındaki sorular kazanımı şişirir. | Soruların düzeyini hedefle karşılaştıran geçerlik kapısı |
Sık sorulan sorular
Hayır. Ders notu telafi edicidir: güçlü bir konu zayıf bir konuyu kapatır ve içine devam, ek puan gibi çıktı dışı bileşenler girebilir. Program çıktısı, öğrenme çıktılarını ölçen soruların puanından hesaplanan kazanım oranlarına dayanır; ders notu bu hesaba girmez.
Hayır. Boş puan “sınava girmedi” demektir ve o soru hesabın dışında kalır. Sıfır puan ise “girdi, yapamadı” demektir. Boş hücreyi sıfır saymak raporlu öğrenciyi başarısız gösterir ve kazanım oranını yapay olarak düşürür.
Mezun ve işveren anketleri program çıktısına ayrı kanıt katmanları olarak eklenir; ders içi ölçüm baskın kalır. Anket ölçeği yüzdeye çevrilirken en olumsuz yanıtın sıfır değil bir olduğu hesaba katılmalıdır; aksi hâlde sonuçlar olduğundan yüksek görünür.
Olmamalıdır. Eşik geçme notuna eşitse çıktı ölçümü “dersten geçti mi?” sorusundan farklı bir bilgi üretmez. Eşik, geçme notundan yüksek tutulur ve kurum kararıyla belirlenir.
Hayır. Program çıktısı hesabı birçok adımdan oluşur; her adımda yuvarlamak birikerek belirgin bir sapma yaratabilir. Yuvarlama yalnızca gösterimde yapılır.
SixBloom bu zincirin tamamını sunucuda hesaplar ve sonucu değiştirilemez bir koşu olarak kilitler. Her sayının hangi verilerden geldiği ekranda açılır; akreditasyon raporu bu koşulara dayanır.
İlgili: Bloom Taksonomisi Fiil Sözlüğü · Öğrenme Çıktısı Oluşturucu · AKTS İş Yükü Hesaplama
Kaynaklar: Biggs (1996) yapısal hizalama; Messick (1995) geçerlik; Anderson ve Krathwohl (2001) bilişsel sınıflama. Parametre değerleri kurum kararıdır ve kurumdan kuruma değişebilir.
SixBloom DBP Atölyesi zincirin tamamını hesaplar, sonucu değiştirilemez bir koşu olarak kilitler ve her sayının nereden geldiğini gösterir.